Değerli hocalarım. Kıymetli arkadaşlar, kıymetli katılımcılar. Ben de bugün sizlere “Total Diz protezinde Aralık Dengeleme Yöntemi”nden bahsedeceğim.
Burada bizim amacımız, diz protezinde simetrik, dengeli fleksiyon-ekstansiyon aralığı ile uygun femoral-tibial komponent rotasyonu elde ederek fonksiyonel bir diz eklemi oluşturmaktır.
Neden Aralık Dengeleme Yöntemi?
- Daha iyi coronal düzlem stabilitesi sağlar.
- Tekrarlanabilir bir yöntemdir.
- Kemik belirteçlere gereksinimi azdır.
- Ölçülü kesi yöntemi ile dikdörtgen ve dengeli fkelsiyon aralığı her zaman elde edilmez.
Aralık Dengeleme Yönteminin (Gap Balancing) Özellikleri
- Ligament gevşetmesi femoral rotasyon için yapılan kemik kesilerinden önce yapılır.
- Fix deformite ve extremite aksı femoral komponent rotasyonunun belirlenmesinden önce uygun hale getirilir.
- Bu yöntem ile aralık dengesi daha iyi fonksiyonel bir total diz protezi elde edilir.
- Femoral komponent rotasyonu mekanik aksa dik kesilen proksimal tibiaya göre ayarlanır. (Uygun ekstansiyon dengesi eşliğinde)
Neden Femoral Komponent Rotasyonu Önemlidir?
- Patella femoral instabilite
- Diz önü ağrısı
- Artrofibrozis
- Fleksiyon aralığı instabilitesi oluşur.
- Anormal yürüme patemi
- Aşınma ve gevşeme
Ekstansiyon “Aralık Dengeleme” Önce Yöntemi
Bu yöntem ile yumuşak doku gevşetmesi daha iyi, sağlıklı, tekrarlanabilir aralık dengesi sağlar.
- Proksimal tibia 90 derece kesilir.
- Distal femur kesilir.
- Tüm asteofitler temizlenir.
- Ekstansiyon aralığı kontrol edilir. Gerginlik varsa denge elde edilene kadar gevşetilir.
- Aynı gevşeklik 90 derece dizde fleksiyonda da elde edilir.
- Tibial kesi doğru ve ekstansiyonda aralık dengesi iyi ise fleksiyonda da rektanguler boşluk elde edilir.
Kemik Kesi: Tibial keside hata olursa, femoral
rotasyon etkilenir. Kemik kesileri implant kalınlığı kadar olmalıdır.
Aşırı veya az kesileri fleksiyon ve ekstansiyon aralığında uyumsuzluğa
neden olur. Varus tibial kesi olduğunda femoral komponent buna paralel
yerleştirilirse, iç rotasyonda olur. Valgus tibial kesi olduğunda
femoral komponent dış rotasyonda olur.
Yumuşak Doku: Yumuşak
doku dengelemesinde hata olursa femoral rotasyon etkilenir.
Kollaterallerin intakt ve iyi bir dengede olması, bu yöntemin önemli bir
komponentidir. YMKL yetersizliğinde, medial aşırı fleksiyon aralığı
oluşur. Femoral komponentin aşırı iç rotasyona gitmesine neden olur.
LKL-Poplietus kompleksi yetersizliğinde, lateral aşırı fleksiyon aralığı
oluşur. Femoral komponentin aşırı dış rotasyona gitmesine neden olur.
Tibia kesisi:
Tibia anatomik aksına 90 derece açıda, 8-10 milimetre kesilir.
Lateralde belirgin YD uzaması varsa, az kemik kesisi yapılır. (6-8
milimetre lateral plato)
Uygun Tibial Büyüklük ve Rotasyon: Büyüklük lateral, rotasyon medial tibial platoya göre yapılır.
Distal Femoral Kesi: Eklem
çizgisinin korunması son derece önemlidir. Femoral giriş yeri (TF ve PF
eklem birleşme çizgisi), oyucu hiçbir dirençle karşılaşmamalıdır. Femur
anatomik aksa göre 5 derece valgus da kesilir. Lateral kondil 8-10
milimetre kesilmelidir. Ek distal kesi 1-2 milimetreden büyük
olmamalıdır. Medial kontrakte YD gevşetilir. Varus dizinde, derin MCL
yapıldıktan sonra, posteriomedial kapsüle bakmak gerekir. Daha sonra
yüzeyel MCL, pes anserinus ve simimembranosus tendonu üzerine
ilerlenebilir.
Fleksiyon Aralığı ve Femoral Rotasyon: Fleksiyon
aralık stabilitesi, femoral rotasyon için yapılan kemik kesiler
(posterior kondil) ile elde edilir. Böylece dengeli fleksiyon aralığı
oluşturulur. Bu işin en önemli kısmıdır. Çünkü diğer belirteçler
kullanılmamaktadır.
Lateralizasyon: Lateralizasyon
oldukça önemlidir. (Q açısını azaltmak adına) Ranawat’ın tarif ettiği
şekliyle dizi 90 derece fleksiyona getirip bıraktığımızda, kendi
ağırlığıyla durduğunda, paralel yapıyı mutlaka görmemiz gerekir. Uygun
Patello-Femoral hareket, lateral gevşetme ihtiyacını azaltır. Bu
sebepler, lateralizasyonun ehemmiyetini oldukça artırır.
Sonuç
- Aralık dengeleme yöntemi kemik anatomiye daha az bağımlı olduğu için fleksiyon aralığı stabilitesi daha iyi olmaktadır.
- Anormal kinematiğin istenmeyen sonuçları, instabilite, hareket kaybı, hızlanmış komponent aşınması, komponentler arasındaki dengesiz yük ayrımı sonucu komponent gevşemesi önlenebilir.
- 6 Derece dış rotasyon – 11 derece iç rotasyon (17 derece hata) ile %17-62 doğruluk oranı (ölçü kesi yöntemi)
- Ekstansiyon/Fleksiyon aralığını dengelemeli ve eklem çizgisi korunmalıdır.
- Yeterli proksimal tibial kesi (8-10 milimetre)
- Distal femoral kesi (8-10 milimetre)
- Ekstansiyon aralık dengeleme önce (2-4 milimetre laksite) (rektangular dengeli aralık)
- Fleksiyonda tibia kesi yüzeyine paralel yöntemle (Rektangular dengeli aralık)